Η εικόνα είναι κρυφή για τους επισκέπτες.
Παρακαλώ Συνδεθείτε ή Εγγραφείτε.
Εισαγωγή
Στις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις υπάρχει συχνά η εντύπωση ότι όλες οι γειώσεις εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό. Στην πραγματικότητα, η γείωση αντικεραυνικής προστασίας (LPS), η προστατευτική γείωση (PE) και οι διατάξεις προστασίας από υπερτάσεις (SPD) αποτελούν διαφορετικά στοιχεία μιας εγκατάστασης, με διαφορετικές λειτουργίες αλλά κοινό στόχο: την προστασία ανθρώπων, εξοπλισμού και εγκαταστάσεων.
Στο άρθρο αυτό θα δούμε με απλό και κατανοητό τρόπο τι είναι το κάθε σύστημα, πώς λειτουργεί και γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τις διαφορές τους.
Σημείωση: Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και σκοπό την καλύτερη κατανόηση των βασικών αρχών λειτουργίας. Δεν αντικαθιστά ηλεκτρολογική μελέτη, τις οδηγίες των κατασκευαστών ή τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και των εφαρμοστέων προτύπων.
Τι είναι η γείωση αντικεραυνικής προστασίας (LPS);
Το Lightning Protection System (LPS) είναι το σύστημα που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει ένα κτίριο ή μια κατασκευή από τις συνέπειες ενός άμεσου κεραυνικού πλήγματος.
Σκοπός του είναι να προσφέρει μια ελεγχόμενη διαδρομή ώστε το πολύ υψηλό ρεύμα του κεραυνού να οδηγηθεί με ασφάλεια προς το έδαφος, μειώνοντας τον κίνδυνο πυρκαγιάς, μηχανικών ζημιών και επικίνδυνων τάσεων.
Ένα τυπικό σύστημα LPS αποτελείται από:
  • Αλεξικέραυνο (συλλεκτήριο).
  • Αγωγούς καθόδου.
  • Σύστημα γείωσης.
Σε περίπτωση άμεσου κεραυνικού πλήγματος, το ρεύμα ακολουθεί αυτή τη διαδρομή προς τη γη μέσω αγωγών που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για αυτόν τον σκοπό.
Τι είναι η προστατευτική γείωση (PE);
Η Protective Earth (PE) αποτελεί την προστατευτική γείωση της ηλεκτρικής εγκατάστασης.
Στην προστατευτική γείωση συνδέονται, ανάλογα με τη μελέτη της εγκατάστασης:
  • ο inverter,
  • οι ηλεκτρικοί πίνακες,
  • τα μεταλλικά πλαίσια των φωτοβολταϊκών,
  • οι μεταλλικές βάσεις στήριξης,
  • τα μεταλλικά κουτιά,
  • και κάθε άλλο εκτεθειμένο αγώγιμο μέρος που προβλέπεται από τα πρότυπα.
Ο βασικός της σκοπός είναι:
  • η προστασία από ηλεκτροπληξία,
  • η σωστή λειτουργία των διατάξεων προστασίας,
  • η δημιουργία κοινού δυναμικού αναφοράς για όλα τα μεταλλικά μέρη της εγκατάστασης.
Τι είναι τα SPD;
Τα SPD (Surge Protective Devices) είναι διατάξεις προστασίας από παροδικές υπερτάσεις.
Δεν έχουν σχεδιαστεί για να σταματούν έναν κεραυνό ούτε αντικαθιστούν το αντικεραυνικό σύστημα.
Αποστολή τους είναι να περιορίζουν τις υπερτάσεις που μπορεί να δημιουργηθούν από:
  • κεραυνικά φαινόμενα,
  • επαγόμενες τάσεις,
  • χειρισμούς του ηλεκτρικού δικτύου,
  • μεταβατικά ηλεκτρικά φαινόμενα.
Όταν εμφανιστεί μια υπέρταση μεγαλύτερη από τα όρια λειτουργίας τους, τα SPD εκτρέπουν την περίσσεια ενέργειας προς την προστατευτική γείωση (PE), συμβάλλοντας στην προστασία του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού.
Το SPD προστατεύει από άμεσο κεραυνό;
Η απάντηση είναι όχι.
Ένα SPD δεν αντικαθιστά ένα σύστημα αντικεραυνικής προστασίας (LPS).
Ο ρόλος του είναι η προστασία του ηλεκτρολογικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού από παροδικές υπερτάσεις. Όπου απαιτείται αντικεραυνική προστασία, το LPS και τα SPD λειτουργούν συμπληρωματικά, το καθένα με τον δικό του ρόλο.
Τι συμβαίνει όταν ένα SPD φτάσει στο τέλος της ζωής του;
Όπως κάθε διάταξη προστασίας, έτσι και τα SPD έχουν συγκεκριμένη διάρκεια ζωής, η οποία επηρεάζεται από την ένταση και τη συχνότητα των υπερτάσεων που καλούνται να διαχειριστούν.
Ανάλογα με τον τύπο και την κατασκευή τους, όταν φτάσουν στο τέλος της λειτουργικής τους ζωής μπορεί να ενεργοποιηθεί η εσωτερική θερμική προστασία ή να λειτουργήσει η αντίστοιχη διάταξη προστασίας (όπως ασφάλεια ή μικροαυτόματος), ώστε να απομονωθεί το SPD και να συνεχίσει να λειτουργεί με ασφάλεια η υπόλοιπη εγκατάσταση.
Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να ακολουθούνται πάντα οι οδηγίες του κατασκευαστή σχετικά με την επιλογή και την προστασία των SPD.
Είναι η γείωση LPS και η γείωση PE το ίδιο πράγμα;
Όχι.
Παρότι και τα δύο συστήματα σχετίζονται με τη γείωση, εξυπηρετούν διαφορετικό σκοπό.
Η γείωση LPS έχει σχεδιαστεί για τη διαχείριση των πολύ υψηλών ρευμάτων που μπορεί να προκαλέσει ένα άμεσο κεραυνικό πλήγμα.
Η προστατευτική γείωση PE αποτελεί μέρος της ηλεκτρικής εγκατάστασης και συμβάλλει στην προστασία ανθρώπων και εξοπλισμού, καθώς και στη σωστή λειτουργία των διατάξεων προστασίας, όπως τα SPD.
Σύμφωνα με τα ισχύοντα πρότυπα, τα επιμέρους συστήματα γείωσης συνδέονται μέσω της ισοδυναμικής σύνδεσης, ώστε να διατηρείται κοινό δυναμικό αναφοράς και να περιορίζονται επικίνδυνες διαφορές τάσης.
Συνηθισμένες παρανοήσεις
«Το SPD είναι αλεξικέραυνο.»
Όχι. Το SPD προστατεύει από παροδικές υπερτάσεις και δεν αντικαθιστά το σύστημα αντικεραυνικής προστασίας.
«Όλες οι γειώσεις είναι ίδιες.»
Όχι. Κάθε σύστημα έχει διαφορετικό σκοπό, διαφορετικές απαιτήσεις σχεδιασμού και διέπεται από συγκεκριμένα πρότυπα.
«Αν έχω SPD δεν χρειάζομαι αντικεραυνική προστασία.»
Η ανάγκη εγκατάστασης αντικεραυνικής προστασίας εξαρτάται από την εκτίμηση κινδύνου, τα χαρακτηριστικά του κτιρίου, τη θέση της εγκατάστασης και τις απαιτήσεις των εφαρμοστέων προτύπων.
Πρότυπα
Ο σχεδιασμός και η εγκατάσταση των συστημάτων γείωσης και προστασίας από υπερτάσεις βασίζονται, μεταξύ άλλων, στα ακόλουθα πρότυπα:
  • IEC 62305 – Αντικεραυνική προστασία.
  • IEC 61643 – Διατάξεις προστασίας από υπερτάσεις (SPD).
  • IEC 60364 / HD 60364 – Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις χαμηλής τάσης.
Συμπέρασμα
Η γείωση αντικεραυνικής προστασίας (LPS), η προστατευτική γείωση (PE) και οι διατάξεις προστασίας από υπερτάσεις (SPD) αποτελούν τρία διαφορετικά αλλά αλληλοσυμπληρούμενα στοιχεία μιας ασφαλούς φωτοβολταϊκής εγκατάστασης.
Η σωστή κατανόηση του ρόλου τους βοηθά στην αποφυγή λανθασμένων συμπερασμάτων και αναδεικνύει τη σημασία της ορθής μελέτης και εφαρμογής των προτύπων.
Εάν έχετε απορίες, διαφορετική εμπειρία ή θέλετε να προσθέσετε χρήσιμες πληροφορίες, γράψτε στα σχόλια. Η ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών είναι αυτή που κάνει την κοινότητά μας πιο χρήσιμη για όλους.